Ο δημοσιογράφος Μίκαελ Μπλούμκβιστ, συνεκδότης του περιοδικού «Μιλένιουμ», σε μια δύσκολη στιγμή της καριέρας του, προσλαμβάνεται από τον ηλικιωμένο εκατομμυριούχο επιχειρηματία Χένρι Βάνιερ, για να συγγράψει την ιστορία της οικογένειας Βάνιερ. Αυτή είναι η αφορμή. Η αιτία (και αποστολή του Μπλούμκβιστ) είναι η διερεύνηση της εξαφάνισης της Χάριετ Βάνιερ, ανιψιάς του Χένρι, η οποία επρόκειτο να τον διαδεχθεί στην ηγεσία του επιχειρηματικού ομίλου, μια εξαφάνιση που συνέβη σαράντα χρόνια πριν και οδήγησε στο τιμόνι των εταιρειών τον αδελφό της, Μάρτιν Βάνιερ. Τα νέα στοιχεία που προκύπτουν ανοίγουν ξανά την υπόθεση της εξαφάνισης και, όταν ο Μπλούμκβιστ συναντά τη χαρισματική και πολυτάλαντη ερευνήτρια Λίσμπετ Σαλάντερ, η υπόθεση απογειώνεται. Οι (προφανείς) υποψίες και το (προφανές) τέλος αποκτούν νέες διαστάσεις και ερμηνείες… Να το πούμε ευθέως. Ο Στιγκ Λάρσον είχε στη συγγραφή ταλέντο αντίστοιχο του Νταν Μπράουν και κινήθηκε με συνταγή αντίστοιχη του («εμβληματικού») μπεστ σέλερ «Κώδικας Ντα Βίντσι»: κοφτοί διάλογοι και περιγραφές, κινηματογραφική πλοκή, σύντομα «αινίγματα» που ενώνονται λίγο πιο κάτω σε ενιαία εικόνα (μέχρι την τελική). Αυτό που αλλάζει σημαντικά (και που θα εξασφαλίσει και τις ευλογίες της «αριστερόστροφης κουλτούρας» σε σύγκριση με τον «Κώδικα») είναι οι ήρωες και τα θέματα: ένας δημοσιογράφος (οικονομικού ρεπορτάζ, μάλιστα) εκτός συστήματος που τολμά να ερευνά τα κακώς κείμενα, και μία περιθωριακή με ιδιαιτερότητες και ασυνήθιστα ταλέντα, που έχει ζήσει στο πετσί της την «τυπική» βία του συστήματος. Και τα θέματα, σημερινά και φλέγοντα: η βία κατά των γυναικών, η πορνεία, το οικονομικό έγκλημα, τα απομεινάρια του ναζισμού μεταξύ άλλων. Πρέπει να πούμε, όμως, ότι ο Λάρσον δεν φτάνει στο βάθος που αγγίζει, λ.χ. ο Μονταλμπάν ή και ο «άγουρος» στο είδος, Αιτία: τα ζητήματα που θίγει είναι κατά βάση το πλαίσιό του για να εξελιχθεί η πλοκή, όχι το αντικείμενο της πλοκής. Μειώνει αυτό την αξία του βιβλίου; Κάθε άλλο, η ανάγνωση είναι ευχάριστη και συναρπαστική. Εξάλλου είπαμε: η συνταγή είναι σίγουρη και το μπεστ σέλερ… άξιο.


Η οικογένεια ως εκτροφείο θηρίων που βγάζει νύχια επί τη βάσει της αρχής "ο θάνατός σου, η ζωή μου". Η οικογένεια ως κύτταρο της κοινωνίας: άρρωστο κύτταρο. Ο πατέρας: ο παντοδύναμος, μα τόσο μόνος Διαμαντής. Η μάνα: άχρωμη, άγευστη και άοσμη, η τυπική παλαιάς κοπής μάνα χωριού με το μαύρο μαντίλι για κάποιο αιώνιο πένθος. Η απαχθείσα Πελαγία-Μαρία, το κορίτσι του Μόρισον, η θεία εκ του θεϊκή που γίνεται θεία κατά το θειά. Η μυωπική Λένα: γεννήθηκε για να αντικαταστήσει, ζει για να αποκαταστήσει τον κόσμο μέσα της. Ο πρωτότοκος: το αγόρι της εκδίκησης κόντρα στον Διαμαντή, γηγενή και αγρότη, ο ποντοπόρος, ο πνιγμένος σε σαράντα και μία θάλασσες του θολού μυαλού του. Ο μεσαίος: παιδί-σάντουιτς με βίο αδιάφορο. Ο Βενιαμίν: ο εκλεκτός και αδικοχαμένος, εξ ου και λατρεμένος για πάντα. Το γαϊτανάκι γυρίζει γύρω τους. Μαζί με τον Μόρισον, την Τριστέτσα και τους ανύποπτους επιβάτες του μετρό που μετρούν αυτοκόλλητα σπιτάκια στη στάση "Εθνική Άμυνα".